၂၀၁၃ ခုႏွစ္၏ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရး စိန္ေခၚသံ

လူေပါင္းမ်ားစြာ ေသေက်ခဲ့ေသာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ နာဂစ္မုန္တုိင္း တုိက္ခတ္ၿပီးေနာက္ တက္သုတ္႐ုိက္ အတည္ျပဳခဲ့ေသာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္မည္ဆိုေသာ သတင္းသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အတြင္း ႏုိင္ငံေရးျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ သိသာ ထင္ရွားေသာျ ျစ္ရပ္တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ကုန္ပိုင္းအထိ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူမ်ားၾကား စိတ္၀င္စားမႈ ေရခ်ိန္ျမင့္ခဲ့သည္။

လက္ရွိတြင္ အစိုးရႏွင့္ အတုိက္အခံတို႔ၾကား ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရး လမ္းေၾကာင္း ႏွင့္အတူ ဖြဲ႕စည္းပံုလမ္းေၾကာင္းကို ေလွ်ာက္လွမ္းရမည့္ အခ်ိန္ ေရာက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေရးတြင္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ေကာင္းသည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္မွာ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လႊတ္ေတာ္တြင္ အေရးႀကီးအဆို အျဖစ္ စတင္ တင္သြင္းခဲ့သူသည္ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရးပါတီ ဒု-ဥကၠ႒၊ ၀က္လက္ၿမိဳ႕ မဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ သူရဦးေအးျမင့္ ျဖစ္ၿပီး ယင္းအဆိုကို သတၱမပံုမွန္ အစည္း အေ၀း ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္ တင္သြင္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းသို႔ အာဏာရပါတီျဖစ္ေသာ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီမွ တင္သြင္းခဲ့ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာသူ ဦးသန္းစိုးႏိုင္က “ထူးျခားတာက ျပင္မယ္လုိ႔ စေျပာတာက ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက စေျပာတာပဲ”ဟု ဆိုသည္။

ျပင္ဆင္မလား၊ အသစ္ေရးမလား

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္လိုသူ ရွိသကဲ့သို႔ အသစ္ ျပန္လည္ေရးဆြဲေန သူမ်ားလည္း ရွိေနရာ အမ်ားစုက ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲလိုၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏နာယက ဦး၀င္းတင္ ကမူ “သံုးမရသည့္ ဖြဲ႕စည္းပံု” ျဖစ္ေန၍ အသစ္သာ ျပန္လည္ေရးဆြဲသင့္သည္ဟု ေ၀ဖန္ခဲ့ေသးသည္။ ညီၫြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီကလည္း ျပင္မည္ဟု ေျပာခဲ့သည္။

ျပင္ဆင္ေရး၊ အသစ္ေရးဆြဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာသူ၊ ႏုိင္ငံေရးေဆာင္းပါးမ်ား အစဥ္တစုိက္ ေရးသားခဲ့သူ စာေရးဆရာ ဦးေက်ာ္၀င္းက “အသစ္ေရးျခင္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရွားရွားပါးပါး ရထားတဲ့ ဒီကေန႔ အေျပာင္းအလဲ ေလးကို အႏ္ၲရာယ္အလြန္ႀကီးတယ္ထင္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာရျခင္းျဖစ္ ပါတယ္” ဟု ဆုိသည္။

ဦးသန္းစိုးႏုိင္ကလည္း “ဖြဲ႕စည္းပံု အသစ္ ျပန္ေရးဆြဲမယ္ဆိုရင္ ဒီအခြင့္ အာဏာက အျခားလူေတြမွာ မရွိဘူး။ တပ္မေတာ္နဲ႔ အာဏာရပါတီမွာပဲ ရွိမယ္။ တကယ္က်ေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုကို အသစ္ေရး မယ္လို႔ ေတာင္းဆိုတာဟာ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ ကာကြယ္ေရးသည္ စစ္တပ္ရဲ႕တာ၀န္ဆိုေတာ့ စစ္တပ္ကို စိန္ေခၚသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီလိုလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ကေတာ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးကို ထိခိုက္မွာပဲ” ဟု ဆိုသည္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) ကလည္း တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရး၊ အသစ္ေရးဆြဲေရး ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူထုသေဘာထားခံယူပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ အမ်ားစုက ျပင္ဆင္ရန္ သေဘာထား မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ၾကသည္။

ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ ဘာေတြျပင္မလဲ

ျပင္ဆင္ရန္ခက္ခဲလြန္းသည့္ ဖြဲ႕စည္းပံု ျပင္ဆင္ေရးတြင္ ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ ပညာရွင္မ်ား ေထာက္ျပထား သည့္ အခ်က္မ်ားစြာရွိေနၿပီး အခန္း (၁၂) “ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ျခင္း” တြင္ ပါ၀င္သည့္ ပုဒ္မ ၄၃၆ ကို ဦးစြာျပင္ဆင္ရမည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ေ၀ဖန္ေထာက္ျပသည္။

ျပင္ဆင္ရမည့္အခ်က္မ်ားတြင္ အမ်ားစု ေထာက္ျပသည့္ အခ်က္မ်ားတြင္ အခန္း (၁) ႏုိင္ငံေတာ္ အေျခခံ မူမ်ားအခန္းတြင္ ပါ၀င္သည့္ “ႏိုင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံ ေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္ မေတာ္က ပါ၀င္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ေရး အစဥ္တစုိက္ ဦးေဆာင္သည္”ဆိုသည့္ အခ်က္၊ သမၼတႏွင့္ဒုသမၼတ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားတြင္ ပါ၀င္သည့္ ပုဒ္မ ၅၉(စ) တြင္ ပါ၀င္သည့္ မိဘ၊ ဇနီး၊ ခင္ပြန္း၊ တရား၀င္ သားသမီးတစ္ဦးဦး၊ ယင္းသားသမီးမ်ား၏ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းမ်ားသည္ တုိင္းတစ္ပါး ႏုိင္ငံသား မျဖစ္ ေစရဆိုသည့္အခ်က္၊ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းႏို္င္သည့္အခ်က္၊ တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အခ်က္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ တြင္ တပ္မေတာ္သား ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ပါ၀င္သည့္ အခ်က္ စသည့္အခ်က္မ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ဆုိသည္။

ယင္းသို႔ ျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ သမိုင္းၿမိဳ႕မ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆုိင္ရာ လူထု ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ မွ အႀကံေပးအဖြဲ႕၀င္ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက “ဘာေတြကိုျပင္မွာလဲဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံေရးအရ ခြဲထုတ္လုိက္တာ ေလးခု ရွိတယ္။ နံပါတ္တစ္က တုိင္းရင္သား ပဋိပကၡကို ေျဖရွင္းဖုိ႔လိုအပ္တဲ့ အခ်က္ အလက္ေတြ ေျဖရွင္းဖုိ႔ရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑၊ တပ္မေတာ္ကေနရာအမ်ား ႀကီး ယူထားတဲ့ အေပၚမွာ ေ၀ဖန္တာရွိတယ္။ တပ္မေတာ္ ရဲ႕ အခန္းက႑ျပင္ဆင္ ေဆြးေႏြးစရာရွိ တယ္။ နံပါတ္သံုးက လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ ေရွ႕ေနာက္မညီတဲ့ကိစ္ၥေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါ ေတြကေတာ့ ဥပေဒေၾကာင္းဆန္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က သမ္ၼတျဖစ္ခြင့္ရွိတဲ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်က္ ၅၉(စ)ကို ျပင္ရ မယ္”ဟု ေျပာသည္။

ယင္းပြဲတြင္ စာေရးဆရာ ဦးေဖျမင့္ကလည္း ၀င္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ရာ “ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေနရာကို တပ္မေတာ္က အၿမဲတမ္းယူရင္ တပ္မေတာ္က အၿမဲတမ္း အခြင့္အေရးယူေနမယ္။ အဆင့္အတန္း ခြဲျခား သလိုျဖစ္ေနမယ္။ တန္းတူညီ မွ်ေရးကို ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေရးထားေပးမယ့္ ဆန္႔က်င္ေန တယ္။ ေရွ႕ေနာက္ မညီၫြတ္ဘူး”ဟု ေ၀ဖန္ေထာက္ျပသည္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးသန္းစိုး ႏိုင္ကလည္း ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွစ္ပိုင္းခြဲ၍ေျပာ ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ မတုိင္မီ ျပင္ဆင္သင့္သည့္ အခ်က္ႏွင့္ ၂၀၁၅ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပင္ဆင္သင့္သည့္ အခ်က္ဟူ ၍ ႏွစ္ခ်က္ခြဲ၍ ေျပာခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ မတုိင္ခင္တြင္ သမၼတလုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္အခ်က္မ်ား၊ သမၼတ အရည္အခ်င္း ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဘာသာ ေရး တန္းတူညီမွ်ရွိေရး၊ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ား အစိုးရမ်ားကို ပါ၀ါခြဲေ၀ေပးေရးတုိ႔ကို ျပဳျပင္ရ မည္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ စစ္တပ္အခန္းက႑ကို တျဖည္းျဖည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေပးရမည္ဟု ေ၀ဖန္ေထာက္ျပလုိက္သည္။

ဦးေက်ာ္၀င္းကလည္း “ကၽြန္ေတာ္တို႔ Constitution (ဖြဲ႕စည္းပံု) မွာ လိုအပ္တာေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ လက္ ေတြ႕ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါမွာ အခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့ဟာေတြကို ဦးစားေပးျပင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သြားေနတဲ့ အေျပာင္းအလဲ သံုးခုနဲ႔ သြားေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲ၊ စီးပြားေရး အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရးကို သြားေနတယ္။ ေရွ႕ဆက္သြားဖို႔ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနတာက လူမ်ဳိးစုအခြင့္ အေရးနဲ႔ပတ္သက္တာေတြကို ညႇိၿပီး အေျဖ တစ္ခုထြက္ေအာင္ လုပ္ရမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္” ဟု သံုးသပ္ ေျပာဆိုသည္။

ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးတြင္ တိုင္းရင္းသား အမ်ားစုအေနျဖင့္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ ဦးတည္ေရးကို သာ ဦးစားေပး ျပင္ဆင္လိုသည့္ဆႏၵရွိေၾကာင္း တုိင္းရင္းသားပါတီမ်ားႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာဆုိထားသည္။

NLD ပါတီမွ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ေကာ္မတီမွအဖြဲ႕၀င္ ဦးေဌးဦး ကလည္း ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒလူထု ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ “ျပည္နယ္အစိုးရေတြကိုလည္း လက္တစ္ဆံုး ဗဟိုအစိုးရႀကီးကပဲ ကိုင္ထားတယ္။ ျပည္နယ္ေတြရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ ဘယ္မွာရွာၾကမလဲ။

ဇယား(၂)မွာ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုေတြ သစ္ေတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စီမံခန္႔ခြဲခြင့္ ေပး ထားတာ ထင္းကိုပဲ စီမံခန္႔ခြဲခြင့္ေပးထားတယ္။ သတၱဳတြင္းနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔လဲ ေက်ာက္ေသြး၊ ေက်ာက္ ျဖတ္လုပ္ငန္းပဲ စီမံခန္႔ခြဲခြင့္ ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရႏိုင္ပါဘူးဒီအခ်က္ ေတြက တုိင္းရင္းသား ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမေတြ လိုခ်င္ေနတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု မဟုတ္ဘူး ဆိုတာ လည္း ဒီအခ်က္ေတြက ျပေနပါတယ္” ဟု ေထာက္ျပေ၀ဖန္ခဲ့ေသးသည္။

ဖြဲ႕စည္းပံုေလ့လာသံုးသပ္ေရး ပူးေပါင္းေကာ္မတီ

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး၊ ေလ့လာသံုးသပ္ေရးတို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ ၁၀၉ ဦးျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု ေလ့လာသံုးသပ္ေရး ပူးေပါင္းေကာ္မတီကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလအတြင္းက ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီက ၅၂ ေနရာျဖင့္ ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရ အမ်ားဆံုး ပါ၀င္ကာ ဒုတိယအေနျဖင့္ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ၂၅ ဦး ပါ၀င္သည္။ အတုိက္အခံပါတီ NLD ကမူ ကိုယ္စားလွယ္ခုနစ္ဦး ပါ၀င္သည္။ ယင္းေကာ္မတီကို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ရိွ ပါတီအသီးသီး၏ ကိုယ္စားျပဳမႈ အခ်ဳိးျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားျခင္း ျဖစ္သည္။

အဆုိပါေကာ္မတီသို႔ ပါတီအသီးသီး၊ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီး၊ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ အႀကံျပဳ ခ်က္မ်ားကို လာမည့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီ ၃၁ တြင္ ေနာက္ဆံုးထား၍ တင္သြင္းရမည္ ျဖစ္သည္။

ျပင္ဆင္ရခက္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံု

ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေထာက္ခံတင္ျပလာမွသာ လႊတ္ေတာ္က လက္ခံေဆြးေႏြးမည္ ျဖစ္သည္။ အလားတူ ဖြဲ႕စည္းပံုပါ ပုဒ္မ အခ်ဳိ႕တို႔ကို ျပင္ဆင္ရာတြင္လည္း ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အားလံုး၏ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ကျပင္ဆင္ရန္ လက္ခံသေဘာတူမွ ျပင္ဆင္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

ယင္းေနာက္ ျပည္လံုးကၽြတ္ ဆႏၵခံယူပြဲ ျပဳလုပ္ကာ မဲဆႏၵရွင္ ထက္၀က္ေက်ာ္၏ ေထာက္ခံဆႏ္ၵမဲရမွသာ ျပင္ဆင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ သည္။ က်န္ဥပေဒပါျပ႒ာန္းခ်က္ ပုဒ္မ အခ်ဳိ႕သည္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္ စားလွယ္စုစုေပါင္း ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ေထာက္ခံလွ်င္ ျပင္ဆင္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ယင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျပင္ဆင္ရခက္သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုဟု အမည္တပ္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ မညီေသာ၊ ျပင္ဆင္ရန္ အခ်က္မ်ားစြာရွိေနေသာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လက္ရွိအေျခအေန အခ်ိန္အခါအရ ျပင္ဆင္သင့္သည့္ အခ်က္မ်ားကို အဓိကထားျပင္ဆင္ျခင္းျဖင့္ အမ်ား လက္ခံႏုိင္ေသာ ဖြဲ႕စည္းပံုျဖစ္ေရးကို ဦးတည္ေစလိုသည္။Written by တင္ဇာေအာင္၊ ေ၀မာသိမ့္